Kıyas nedir?

product

Kıyas nedir?
hakkında ayet ve hadislerle hüküm bulunmayan bir meseleyi ortak özelliklerinden dolayı,hakkında hüküm bulunan bir mesele ile karşılaştırmak ve ona göre hüküm vermek demektir.

  Buna göre ,kıyas ile yenib ir hüküm konulmuş olmaz.kıyas ike Kur'an ve sütten tarafından konulmuş,fakat gizli bir hüküm ortaya çıkarılmış olur.Başka bir ifadeyle ,kıyas ile önceden var olan bir hüküm keşfedilmiş,izhar edilmiş olur.bu bakımdan kıyas açığa çıkarıcı bir hüccettir.Halbuki,Kur'an ve sünnet ispat edici bir hüccettir.

kıyas ile ilgili bazı örnekler şöyledir.

1-) Şarap,Kur'anı- kerimde yasaklanmıştır.(maide;90)Ancak daha sonraki devirlerde değişik adlarda içkiler ortaya çıkmıştır.bunlar kuran da isim olarak zikredilmez.Şarabın sarhoşluk verdiği için yasaklandığı üzerinde düşünülünce anlaşılacağı gibi,çeşitli hadislerde bu nokta belirtilmiştir.bu yeni içiki çeşitlerinin içini sarhoş ettiği belli olunca ,şarabın hükmü,ortak nitelik olan sarhoş etme özelliği yüzünden kıyas yoluyla diğer alkollü içkilerede şamil olur.

  Burada şaraba:"asıl" denir.çünkü hakkında ki dini hüküm ayet-i kerime ile sabittir.İçilmesinin haram olması ise;Şer'i bir delil ile sabit olan dini bir "Hüküm" dür.İçene sarhoşluk vermesi de bu hükmün illeti(sebebi)dir.

2-)H.z Peygamber Sallallahu aleyhi ve Sellem bir hadis-i şerifte şöyle buyurmuştur.

Buğdayı buğday ile misli misline satınız,fazlasına satarsanız,riba olmuş olur.(Buhari, Müslim)

Buradan şu neticeye varılır.bir kile buğdayı bir kile buğdayla değiştirebiliriz,bir kile buğdayı iki kile buğday karşılığında değiştirirsek,bu fazlalık faiz olur ve haramdır.Acaba bu hüküm prinç tede varmıdır?Biz prinç hakkında böyle açık bir hüküm göremiyoruz.Fakat prinç ile buğday mukayese edildiği zaman,buğday kile ile ölçülüp satılır,prinç de aynı şekilde kile ile ölçülüp satılır.o halde prinç dede fazlalık riba teşkil eder.

Kıyasın dört rüknu vardır.

1) Kendisine kıyas yapılan bir asl olması

2) Kıyas yapılan fer'i bir mesele olması.

3) Kıyas yapılan asl' ın hükmünün olması

4) Asl'ı ve fer'i bir araya getiren ortak bir illet bulunması.

  Müçtehidin en önemli vazifesi,bu illeti bulup tespit etmektir.Görüldüğü üzere kıyas,dini hükümleri doğrudan doğruya ve müstakil olarak isbat eden şer'i bir delil olmayıp,kitap ve sünnet ile sabit olan bir hükmü,müşterek bir illet vasıtasıyla yeni bir hadise ve mahalde izhar eden,yani kapalı olan bir hükmü açıklayan bir delildir.

kaynak: ibadetlerin edeb ve sırları

Bu konu için henüz yorum bulunmamaktadır.
ko cuce kocuce